Klasa 8.

środa, 3 czerwca 2020 roku

Poetycka Arkadia

J. Kochanowski Na lipę. 

TRENING PRZED EGZAMINEM ÓSMOKLASISTY

Walery Eliasz Jan Kochanowski

Przeczytaj uważnie …

ARKADIA – zamieszkiwana przez pasterzy górska kraina środkowego Peloponezu, już od starożytności była przedstawiana w literaturze jako miejsce idealne, w którym ludzie żyją spokojnie, szczęśliwie i bezpieczne, w harmonii z naturą. Wolni od trosk i chciwości, cierpią jedynie z powodu nieodwzajemnionej miłości i lęku przed śmiercią.

Do motywów  arkadyjskich nawiązywało wielu twórców, którzy ukazywali uroki prostego życia na łonie natury w zgodzie z samym sobą.

I. Posłuchaj fraszki Jana Kochanowskiego Na lipę . 

( ustnie 1,2,3)

1. Powiedz, kim jest osoba mówiąca we fraszce Na lipę. W jaki sposób została przedstawiona? Odszukaj odpowiednie fragmenty tekstu.

2. Wyjaśnij, do kogo jest skierowana apostrofa rozpoczynająca fraszkę Na lipę.

Apostrofa – bezpośredni uroczysty zwrot do adresata w utworze literackim.

3. Odszukaj słowa, które oddziałują na zmysły: wzroku, słuchu, węchu, smaku i dotyku. Określ, w jaki sposób wpływają one na odbiór utworu?

( do zeszytu, 4,5,6)

4. Wskaż poprawne zakończenie zdania.

Osoba mówiąca w wierszu to

     A.   Ptak wyśpiewujący wieczorne trele.

     B.   Pszczoła zachwalająca miejsce odpoczynku w sadzie.

    C.   Drzewo kuszące gościa cieniem w skwarny dzień.

    D.   Poeta ukazujący uroki życia wiejskiego.

5. Określ nastrój fraszki.

Wybierz kilka najlepszych według ciebie, określeń i uzasadnij swój wybór.

melancholijny, optymistyczny, pesymistyczny, wesoły, nostalgiczny,

radosny, refleksyjny, uroczysty, posępny, spokojny, sielski, beztroski

…………………………………………………………………………………….…………………………………………………………………………………….

6. Przedstaw zalety drzewa ukazanego w utworze. Sformułuj slogan reklamowy, który mógłby zachęcić do odpoczynku w cieniu lipy.

Zalety lipy:

……………………………                          ……………………………

……………………………

……………………………

Slogan:

………………………………………………

………………………………………….......

Załącznik

Jan Kochanowski

Na lipę

 Gościu, siądź pod mym liściem, a odpoczni sobie!

Nie dójdzie cię tu słońce, przyrzekam ja tobie,

Choć się nawysszej wzbije, a proste promienie

Ściągną pod swoje drzewa rozstrzelane cienie.

Tu zawżdy 1.chłodne wiatry z pola zawiewają,

Tu słowicy, tu szpacy wdzięcznie narzekają.

Z mego wonnego kwiatu pracowite pszczoły

Biorą miód, który potym szlachci 2. pańskie stoły.

A ja swym cichym szeptem sprawić umiem snadnie 3.,

Że człowiekowi łacno 4. słodki sen przypadnie.

Jabłek wprawdzie nie rodzę, lecz mię pan tak kładzie 5.

Jako szczep napłodniejszy w hesperyskim sadzie 6. 

---------------------------

1.     zawżdy – zawsze.

2.     szlachcić – czynić szlachetnym, ubogacać.

3.     snadnie – łatwo, bez wysiłku.

4.     łacno – bez trudu.

5.     kładzie – tu: docenia, wykazuje dbałość.

6.     hesperyskim   sadzie – według mitologii greckiej w sadzie Hesperyd rosły drzewa rodzące złote owoce.